Titel
Omstreden stembus experiment bij Raad van State aangeklaagd en geweerd
Geplaatst door
Bert Stoop
Samenvatting
Protesten in de aanloop van de Tweede Kamerverkiezingen van 2006 werden door de overheid vernietigd. Gedupeerden die het niet eens zijn met systeem van Kiezen Op Afstand (KOA) procederen tot aan de Raad van State.
Tekst

Door Ap van den Berg, bron GPD. (cursieve tekst is een latere aanpassing).

 

De stembusuitslag van 22 november 2006 wordt mogelijk nietig verklaard. Als gevolg van een omvangrijk experiment met stempassen hebben vermoedelijk 300.000 tot 400.000 mensen geen stem kunnen uitbrengen. Die zijn goed voor 7 tot 11 Kamerzetels. Namens een groep van boze kiezers is juridisch adviseur Ad van Rooij uit Sint-Oedenrode een procedure gestart bij het hoogste rechtscollege van ons land, de Raad van State. Vrijdag 22 december was er een zitting gepland, maar de klagers zijn niet ontvankelijk verklaard door de minister op basis van discutabele gronden en stukken die achteraf opdoken.

Van Rooij vindt het ,,te gek voor woorden'' dat circa vier procent van de kiezers ,,geen gebruik heeft kunnen maken van zijn grondwettelijk recht''. De uitslag van de Kamerverkiezingen is zodoende ,,op een verkeerde, onbehoorlijke manier'' beÔnvloed, vindt hij.

De stempassen stelden mensen in de gelegenheid te stemmen op een willekeurig stembureau. Bij verlies kregen veel kiezers -vanwege de fraudegevoeligheid- vaak geen vervangende pas, waardoor hun stemmen verloren gingen. Stempassen verdwenen tussen reclamefolders in de vuilniscontainer of werden stukgebeten door de hond, toen de envelop door de brievenbus kwam.

Liefst tweederde van de gemeenten in ons land (312 van de 459 stuks) deed aan het experiment mee. In de overige gemeenten volstond als altijd een paspoort voor degenen die hun oproepkaart kwijt waren.

,,Er is dus onmiskenbaar sprake van rechtsongelijkheid'', concludeert Van Rooij. ,,Een experiment houd je in acht of tien gemeenten en dan kijk je waar de zwakke plekken zitten in het systeem. Dit kun je moeilijk nog een experiment noemen.'' Zijn cliŽnten vinden voorts dat er veel te weinig ruchtbaarheid is gegeven aan de regels van het experiment. Ze hadden ook liever gezien dat de stempassen aangetekend waren verstuurd, zodat meteen duidelijk was dat er iets bijzonders in de envelop zat.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken deelt de conclusie dat gemeenten te weinig voorlichting hebben gegeven aan het experiment. ,,Met het oog op de Statenverkiezingen van 7 maart zullen wij als landelijke overheid de mensen ruimer informeren over de stempassen'', aldus een woordvoerder.

Het ministerie zal het experiment dus niet opschorten of schrappen. Zodra er een nieuw kabinet zit, zal er een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gaan voor een landelijke invoering van stempassen.

Hoeveel kiezers op stembureaus bezwaar hebben aangetekend tegen de gang van zaken in de stempas gemeenten is niet duidelijk. Het gaat vrijwel zeker om duizenden kiezers. De groep van vijf cliŽnten rond Van Rooij heeft vele honderden contacten in het land. Ervaringscijfers zeggen dat gewoonlijk van vier procent van de kiezers de oproepkaart zoek raakte. Het ministerie houdt het op hooguit 1,6 procent.

 

Versnipperaar

 

Hoe het ook zij: het is op geen enkele manier meer na te gaan.

Inmiddels is de uitslag van de verkiezingen vastgesteld.

Daartegen is geen beroep mogelijk. De officiŽle documenten van de stembureaus - processen-verbaal - zijn intussen door de papierversnipperaar gegaan. Precies zoals in de Kieswet staat voorgeschreven. Anonieme ambtelijke bronnen in de Tweede Kamer geven desgevraagd grif toe dat de Kieswet op dat punt ,,wel behoorlijk is achterhaald'', omdat niemand meer kan nagaan of er onregelmatigheden hebben plaatsgevonden: ,,Je zou de stukken van de stembureaus, waarop de bijzonderheden zijn bijgeschreven, in elk geval moeten bewaren tot de volgende verkiezingen.''

Juridisch adviseur Van Rooij hoopt en verwacht dat zijn bezwaar bij de Raad van State snel tot resultaat leidt. ,,Want'', zegt hij, ,,ondertussen blijft men braaf bezig met de kabinetsformatie. Als wij onze zin krijgen, moeten ze daar op korte termijn mee stoppen en gaan we over enige tijd weer met z'n allen naar de stembus.''

Gebruikte steekwoorden
verkiezingen, democratie, stembus
printversie
auteur mailen
sluiten