Titel
Het gevecht om het politieke midden en een sterke politieke visie
Geplaatst door
Bert Stoop
Samenvatting
Er is weer ruimte in het politieke midden voor partijen met een partijcultuur waarin de integratie tussen sociaal en liberaal levend wordt gemaakt en gehouden.
Tekst

Nu D66 en de PvdA het electoraal niet zo goed meer doen en GroenLinks telkens een pas op de plaats maakt of zelfs licht inlevert is er veel ruimte gekomen om kiezers te trekken uit het politieke midden.

De partijen die azen om dit midden zijn GroenLinks, de Partij voor de Arbeid, Democraten ’66, de Partij voor de Dieren en het CDA. Elk heeft haar eigen thema waarmee men zich wil onderscheiden van de andere partijen. D66 wil de kiezer rechtstreeks betrekken bij het bestuur; GroenLinks legt de nadruk op het milieu; het CDA heeft haar christelijke grondslag; De PvdD de dieren en de PvdA de sociaal kwetsbare, hoewel dit geluid steeds zwakker wordt.

Alle speciale redenen om op deze partijen te stemmen zijn niet echt grondvast. De PvdA wordt links ingehaald door de Socialistische Partij; D66 verliest grond omdat de politiek teveel invloed van de kiezers te vermoeiend vindt; de PvdD wil haas in de marathon zijn en wanneer andere partijen ook dierenwelzijn naar voren schuiven dan lijkt het gras voor de voeten in de politieke arena weggemaaid. Veel kiezers hebben bij het rentmeesterschap van het CDA veel vraagtekens en vragen zich af of dat beheer niet veel beter door anderen kan worden gedaan, dan maar buitenkerkelijk. De partijcultuur in GroenLinks is voor velen ver-Den Haag-d, ééndimensionaal, top-down en gesloten. Soortgelijke geluiden worden ook bij andere partijen gehoord.

 

Dat de meeste kiezers in het politieke midden zitten is inherent aan het politieke stelsel. Ter linkerkant trekken de partijen aan de kiezer met het argument dat de kwetsbare medemens op een sociale manier behandeld moet worden; ter rechterzijde staan de liberalen die betogen dat het vrije ondernemerschap de motor is achter de economie. Een gezonde economie is in belang van iedereen. In dat spanningsveld van links en rechts proberen bovengenoemde partijen een soort integratie aan te gaan tussen sociaal en liberaal. Zij zien dit als een win-win-situatie en niet van twee politieke walletjes eten. Het is ook gemakkelijker want je hoeft nauwelijks te kiezen en vaak komt het in het leven toch neer op het aangaan van compromissen.

Gediscussieerd wordt er binnen en tussen veel partijen allang niet of nauwelijks meer. Misschien is het partijkader moe, misschien bang dat de mensen met het hoogste woord de anderen overstemmen en te veel aandacht opeisen en kiezers doet wegjagen. Het gevolg is dat leden kiezers zich niet meer herkennen in de oude idealen waarvoor de partijen staan.

 

De ontwikkeling in de samenleving is gericht op vergroting van de ruimte en zelfstandigheid van het individu. Niet altijd komt dit tot uiting in verantwoordelijk levende medeburgers die weten waar de ruimte van een ander begint en waarvoor zij zichzelf het liefst zelf de eigen grenzen stellen.

Ondertussen laat ook de overheid steeds meer eigen verantwoordelijkheid over aan de burger en de ondernemer. Niet altijd wordt deze terughoudendheid van de overheid beloond met een verantwoorde en vergrootte deelname van de burger aan het Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen of gewoon verantwoordelijk gedrag.

 

Een oplossing en een kans ligt er voor de politieke partij die met zijn leden de opvatting deelt dat de integratie tussen sociaal en liberaal telkens opnieuw moet worden opgebouwd. Dit gesprek kost misschien eerst nog wat tijd maar zal op de lange duur supersnel verlopen en zal de leden tevens binden en paradoxaal meer zelfstandig maken. Daarin laten zien dat het vertrouwen heeft is een teken van een sterke politieke visie.

 

De nadelen van een smalle basis in de politiek

Politieke campagnes worden de laatste jaren steeds meer gebaseerd op het vermarkten van persoonlijkheden. Het nadeel ervan is dat wanneer zo’n persoon een onhandige uitspraak doet in de pers, althans een uitspraak waarmee de pers op de loop kan gaan, dat dan het imago en het kiezerspotentieel van de hele partij afhangt van de smalle perceptie bij de kiezer.

De partij moet dan een dialoog kunnen starten met twijfelende leden en kiezers vanuit een grote groep van betrokken bestuurders, bijvoorbeeld verenigd in een partijraad.

Binnen GroenLinks heeft Leo Platvoet met 250 anderen aan de bel getrokken; binnen de PvdA Jaques Monasch; binnen de SP Düzgün Yildirim; ook binnen D'66 en de PvdD zijn er soortgelijke initiatieven.

Gebruikte steekwoorden
politiek, links, rechts, midden, sociaal, liberaal, integratie
printversie
auteur mailen
sluiten