Titel
Nieuwe kolencentrales zijn doodsteek voor windenergie, WKK en Kyoto
Geplaatst door
Bert Stoop
Samenvatting
Door de bouw van 5 grote kolencentrales van elk 1000 MegaWatt [MW], wordt de uitbreiding van windenergie en Warmte Kracht Koppeling [WKK] onmogelijk gemaakt. Er wordt zo een streep gezet door de bouw van 6000 MW extra windvermogen en ruim 5000 MW WKK.
Tekst

Nieuwe kolencentrales 

Doodsteek voor windenergie, WKK en Kyoto

 

Door de bouw van 5 grote kolencentrales van elk 1000 MegaWatt [MW], waarvan 2 in de Eemshaven in Groningen, wordt  de uitbreiding van windenergie en Warmte Kracht Koppeling [WKK] onmogelijk gemaakt.

Ondanks alle groene plannen van dit kabinet wordt er zo een dikke streep gezet door de bouw van 6000 MW extra windvermogen en ruim 5000 MW WKK.

 

CO2 uitstoot omhoog

Kolencentrales stoten zoals bekend  2 keer meer CO2 uit per KWh dan een moderne gascentrale [STEG],  2,5 keer meer dan een WKK centrale en wel 20 keer meer dan windturbines. Daardoor zal het toch al onhaalbare kabinetsplan om de uitstoot van CO2 in 2020 met 20% te verminderen bij lange na niet gehaald worden.

Tennet, de beheerder van het hoogspanningsnet, heeft erop gewezen dat het huidige hoogspanningsnet overbelast zal raken door het vervoer van de kolenstroom over het net naar de plek waar de stroom gebruikt gaat worden.

Daardoor is er geen vervoerscapaciteit meer voor windenergie, voor stroom uit biogasinstallaties waar nu al bouwvergunningen voor afgegeven zijn en evenmin voor de 5000 MW aan WKK vermogen dat vooral tuinders de komende jaren willen neerzetten.

Hoe erg is dat?

Het is nog erger dan het eruit ziet.

 

WKK nodig voor aanvulling op windvermogen

Windturbines leveren geen stroom in vollast, zoals kolencentrales, dwz het jaar rond.

Windturbines op zee leveren hooguit 30% van de tijd stroom. Dat wisselende stroomaanbod maakt aanvulling noodzakelijk. Het meest geschikt voor die functie zijn nu juist WKK centrales, omdat die snel opstartbaar zijn. Kolencentrales kunnen die functie niet vervullen, omdat ze zo veel mogelijk continu draaien [in basislast] en omdat ze zeer beperkt regelbaar zijn, het duurt een paar dagen om ze uit en aan te zetten. Wel zijn er een aantal kolencentrales die met gas bijgestookt kunnen worden; deze kunnen dus snelle veranderingen in vraag en aanbod van stroom beter opvangen. 

Voor elke 1000 MW aan windturbines is er ruwweg 1200 MW aan WKK vermogen nodig.

Voor elk klimaatbeleid is de bouw van extra WKK wezenlijk om de BKG uitstoot te reduceren, omdat ze zo’n hoog totaalrendement hebben [85-95%], zodat de CO2 uitstoot per KWh zeer laag is, rond de 200 gram/KWh.

Het is duidelijk: zonder die 5000 MW nieuw WKK vermogen, zal er van 6000 of 7000 MW nieuw wind- en biogasvermogen niets komen, er is geen plek op het net om het in te passen.

 

Enige uitweg: verplichting opslag co2

Minister Cramer heeft de vergunning voor de bouw van 5 nieuwe kolencentrales te lichtvaardig verleend. Bovendien heeft ze verzuimd om de vergunning te koppelen aan de verplichting om al de CO2 die de nieuwe kolencentrales gaan uitstoten op te vangen en [ondergronds] op te slaan, de zgn. CCS [Carbon Capture & Storage] techniek.

Zonder de verplichting om dat vanaf 2015 te doen, zullen die kolencentrales zeker gebouwd worden. Reden: bij deze hoge olieprijzen zijn ze zeer rendabel, de investeringen zijn binnen 4 tot 5 jaar terugverdiend.

Nu is de CCS techniek nog onvoldoende ontwikkeld om grootschalig en commercieel te worden toegepast. Men verwacht dat dit binnen 5 tot 10 jaar wel het geval zal zijn. De kosten zullen echter hoog zijn, waarschijnlijk zo hoog dat investeerders van de bouw van kolencentrales zullen afzien als de verplichting tot CCS wordt opgelegd. Bovendien is er zo veel energie nodig voor CCS dat het rendement van kolencentrales met 30% afneemt., zodat de CO2 uitstoot per KWh nog hoger komt te liggen, bij ruim 1100 gram CO2 per KWh.

 

Coal peak

Iets wat nog weinigen weten is dat de winbare kolenreserves binnen enkele decennia op zullen zijn. Tot nu toe werd algemeen aangenomen dat er nog voor honderden jaren kolen waren. Uit nieuw onderzoek blijkt dat de piek van de kolenproductie rond 2015 al wordt bereikt en dat ze tegen 2045-2050 op zullen zijn. De kolenprijs zal waarschijnlijk ook zonder CCS in de toekomst de olieprijs gaan benaderen. Van 2000 tot nu is de kolenprijs al vervijfvoudigd. Investeerders zullen zich dat ook realiseren, vandaar dat ze nu haast hebben om kolencentrales te bouwen om nog winst te kunnen maken. Hier komt het winststreven van de vrije markt in botsing met het Nederlandse en internationale klimaatbeleid.

Gezien dit alles is het de vraag of het wel zo slim is nog kolencentrales te bouwen.

 

Extra co2 uitstoot: kyoto norm onhaalbaar

De uitstoot van 5 kolencentrales van elk 1000 MW gedurende de komende 30 jaar is circa 31,5 miljoen ton per jaar, uitgaande van een capaciteitsfactor van 90% [7880 uur per jaar], een elektrisch rendement van 40% en een uitstoot van  0,8 kg CO2 per KWh. Dat is 15% van de totale uitstoot van broeikasgassen [BKG] in Nederland [208 miljoen ton] in 2006.

De BKG uitstoot in 2006 lag 3% onder die van 1990. Wanneer de vijf kolencentrales in 2012 in bedrijf zouden gaan, zou de BKG uitstoot in een klap 12% boven het niveau van 1990 liggen!!! Dit terwijl Nederland volgens het Kyoto verdrag verplicht is om in 2012 zes procent minder BKG uit te stoten.

De bouw van vijf kolencentrales  maakt het voor Nederland in de praktijk dus onmogelijk om zich aan het Kyoto verdrag te houden en tevens om de aangekondigde reductie van de uitstoot van BKG van 20% in 2020 te realiseren.

Des te meer omdat in 2006 ruim twintig procent van al onze stroom werd ingevoerd. De CO2 uitstoot die daarmee gepaard ging, werd niet meegeteld bij de berekening van de totale Nederlandse uitstoot van broeikasgassen. Die CO2 uitstoot werd als het ware uitbesteed aan het buitenland. Wanneer er echter vijf kolencentrales bijkomen zal Nederland geen stroom meer hoeven in te voeren. Het gevolg is dat de Nederlandse BKG uitstoot in 2012 niet met 12% zal stijgen.[in plaats van met 6% af te nemen], maar zelfs met ruim 18%.

 

Conclusie: kolencentrales hebben alleen nadelen

Met het geven van vergunning voor de bouw van 5 grote kolencentrales maakt dit kabinet het zichzelf onmogelijk om in 2012 de Kyoto norm en in 2020 hun eigen CO2 reductie doelstellingen te halen. Bovendien wordt ook de doelstelling van een 20 procent aandeel van duurzame elektriciteit in 2020 onhaalbaar. Verder wordt een van de meest aantrekkelijke opties om de CO2 uitstoot structureel te verminderen, de bouw van 5000 MW aan WKK centrales de nek omgedraaid. WKK centrales hebben namelijk een bijzonder hoog energierendement: tussen de 85 en 95%, omdat ze niet alleen stroom produceren maar ook warmte leveren. Kolencentrales hebben zoals eerder opgemerkt slecht een rendement van hoogstens 40%; 60% van de energie wordt als koelwater in het milieu geloosd.

Er wordt vaak op gewezen dat kolen nodig zijn voor diversificatie van energiebronnen, de risico’s voor onderbreking van energielevering worden verkleind door ze te spreiden over zoveel mogelijk verschillende energiebronnen.

Die diversificatie kan echter evengoed bereikt worden door maximaal in te zetten op windenergie, biogasinstallatie en energiebesparing.

De eindconclusie luidt dan ook: doe alles wat mogelijk is om de bouw van die kolencentrales te voorkomen.

Het is eveneens een aanfluiting van de democratische besluitvorming dat deze feiten en deze discussie bij mijn weten noch in het parlement, noch in de media bekend waren cq gevoerd is.

Het is veelzeggend voor de macht van de grote energiebedrijven [Essent, Nuon, E.on,  RWE, Electrabel] dat minister Cramer eerst stelde dat de CO2 uitstoot van de kolencentrales opgeslagen diende te worden als voorwaarde voor de vergunning, maar die eis later geruisloos liet vallen. Het parlement zag toe en zweeg. En wat doet de milieubeweging? Nog onvoldoende. Ze zou vaker en harder aan de bel moeten trekken.

 

Joop Boer, publicist

boerjoop@zonnet.nl

Gebruikte steekwoorden
kolencentrales, wkk, groningen
printversie
auteur mailen
sluiten