Titel
Verantwoordelijkheid en schuld, vrijheid en winst
Geplaatst door
Bert Stoop
Samenvatting
Nederlanders zijn niet sterk in het dragen van verantwoordelijkheid voor de gevolgen van hun economisch gedrag.
Tekst

Het gebeurt vaak dat in Nederland ministers (moeten) aftreden door fouten die mensen die onder hun verantwoordelijkheid vallen hebben gemaakt. Die ministers hebben dan in hun beleid te weinig aandacht gehad voor het voorkomen van fouten. Individuele ambtenaren of mensen in overheidsdienst hebben dan mogelijk schuld bij het maken van fouten, maar de verantwoordelijkheid wordt gedragen door de bewindvoerders.

Premier Balkenende presenteerde in september 2006 vol trots zijn miljoenennota met voor het eerst sinds jaren een begrotingsoverschot. Wat Jan-Peter er niet bij vertelde was dat de economische voorspoed in ons land voor een belangrijk deel te danken is van het afbouwen van de voorsprong die ons land heeft in de regelgeving in het bedrijfsleven, tezamen met de aantrekkende internationale conjunctuur. Onder het mom van afschaffen van knellende regelgeving werd het kind met het badwater weggegooid. Vrijheid, blijheid, alsof alle regelgeving in het verleden tot stand was gekomen vanuit een verderfelijke, vaak linkse hoek.

 

Europa is één grote markt. Nederland produceert en exporteert veel en heeft belang bij een maximaal open markt. De drempel tot die markt is nog lager, wanneer het bedrijfsleven zich niet hoeft te houden aan regels die ook niet worden opgelegd in andere landen. In wezen is het afbouwen van deze regels het opzetten van de sluizen voor minder verantwoordelijke gedrag. Op korte termijn levert deze vrijheid economische winst op. Op de langere termijn is het maar de vraag of deze voorsprong zich zal ontpoppen tot een economisch nadeel. De EU-regering heeft minder scrupuleus om bepaalde sectoren uit het bedrijfsleven die zich niet voldoende verantwoordelijk gedragen streng aan te pakken.

 

Het klimaat in Nederland lijkt niet erg gericht op het goed doordenken van de gevolgen van de inrichting van onze economie voor het leven van gewone burgers of van mensen die in een afhankelijke positie bevinden. Bijvoorbeeld mensen in zorgcentra, in penitentiaire inrichtingen of in de illegaliteit. Ook de gevolgen van het brengen in het milieu via de lucht en het water van allerlei stoffen, waarvan de effecten onbekend zijn, is nog niet voldoende onderzocht. Nederlanders zijn niet sterk in het oppakken van hun verantwoordelijkheid voor het voorkomen van schade daarbij. Ook het dumpen van uiterst giftig scheepsafval in Ivoorkust is zo'n voorbeeld.

Men is te veel alleen maar gericht op winst en te weinig gericht op het ontwikkelen van procedures en protocollen die werkbaar en effectief zijn in het opbouwen van een veilige en leefbare samenleving.

Departementen werken hierin nauwelijks samen en spreken met veel dedain over elkaars pogingen tot regelgeving. Hoe kan een overheid respect afdwingen bij de kiezer als zij zich zelf niet aan de regels houdt. Fatsoen moet je doen, maar vooral zelf doen.

Liever een lager bruto nationaal product met een economie die gericht is op welvaart en gebaseerd is op welzijn dan een hoger bruto nationaal product die ten koste gaat daarvan.

Gebruikte steekwoorden
vrijheid, verantwoordelijkheid, schuld, winst, markt
printversie
auteur mailen
sluiten