Titel
Pleidooi voor een tripartiete regeling van de bevordering van duurzaamheid
Geplaatst door
Bert Stoop
Samenvatting
Een waarachtige en duurzame omslag in onze economie vraagt een integrale en integere aanpak: bedrijfsleven en overheid zouden een duit in het zakje moeten doen en de burger laten meestemmen over de besteding van een duurzame geldpot.
Tekst

Duurzaamheid is een woord dat in de praktijk vaak wordt misbruikt om een niet zo duurzame economie te maskeren. Bijvoorbeeld het kweken van vis op het land in plaats van visvangst op zee, terwijl de kweekvis wordt gevoerd met vismeel afkomstig van afvalproducten van de zeevisvangst. Dit is niet echt duurzaam, maar wordt wel zo verkocht.

Een waarachtige en duurzame omslag in onze economie vraagt een integrale en integere aanpak: bedrijfsleven en overheid zouden een duit in het zakje moeten doen en de burger laten meestemmen over de besteding van een duurzame geldpot.

Net als bij de scheiding tussen wetgevende, controlerende en uitvoerende macht zou er een tripartiete verdeling moeten zijn in de bewaking van de duurzaamheid van onze economie. In de politiek wordt de tripartiete verdeling van de macht gevormd door

  1. wetgevend: het kabinet
  2. controlerend: de vertegenwoordiging in de 2e kamer en de rechterlijke macht,
  3. handhavend: de politie of het leger.

De traditionele tweedeling tussen producent en consument zou moeten worden aangevuld door een economisch en politiek onafhankelijke instantie die de duurzame projecten beheert. De producent is dan degene die het geld levert dat wordt besteed in de duurzame projecten. De consument is degene die kiest aan welke. Beide partijen krijgen een grotere invloed naarmate ze meer geld omzetten en daarmee beschikbaar stellen aan duurzame projecten.

Door de voortschrijdende automatisering en elektronische manier van betalen is het goed mogelijk om vrijwel kosteloos vast te leggen hoeveel omzet men genereert. Iemand die veel en vaak koopt bij een bepaalde producent verkrijgt aldus meer rechten om te bepalen naar welke duurzame projecten het geld van die producent gaat. Een derde partij beheert het geld en verdeelt op aanwijzing van de consumenten het geld na een bepaalde tijd over duurzame projecten. Die laten zien wat ze met het geld doen en kunnen proberen om de consument over te halen om hun te kiezen.

De producent ondertussen mag goede sier maken met het feit dat hij geld in duurzaamheid investeert. Omdat hij zelf geen direct invloed heeft op besteding van dat geld mag hij maximaal proberen uit die investering voordeel te behalen. Er hoeft geen eis te worden gesteld aan de duurzaamheid van de producent zelf. Via de feedback die hij ontvangt van zijn consumenten wordt de duurzaamheid van zijn producten vanzelf bevorderd. Ook mag de producent zelf de omzet van de consument bijhouden, zodat hij zekerheid heeft dat hij niet door consumenten van de concurrent wordt geflest of dwarsgezeten.

 

Een praktijkvoorbeeld van de zuiverheid en van de voordelen van de tripartiete verdeling van duurzaam geld.

Stel een benzinemaatschappij geeft een betaalkaart uit aan mensen die komen tanken. Via een website waarop zijn besteding via de kaart wordt bijgehouden, kan de automobilist bepalen waar zijn aandeel in de omzet aan kan worden besteed. Deze website wordt beheerd door een onafhankelijk comité. In dat comité mogen geen belanghebbenden voor de besteding van het geld plaatsnemen en het comité verplicht zich volkomen transparant te zijn in de geldstroom.

Wanneer klanten inloggen op de site kunnen ze stemmen. Laten ze hun beurt voorbijgaan dan verdeelt de onafhankelijke beheerder de gelden naar rato van de wel stemmers. Wie meer heeft getankt mag een groter deel van de pot verdelen.

Met deze tripartiete verdeling van subsidie kan een automobilist geld laten toekennen aan een duurzaam project dat zich bijvoorbeeld richt op zuiniger auto’s of beperking van het broeikaseffect. Het geld zou zelfs door een automobilist kunnen worden toegekend aan een concurrent die milieuvriendelijker werkt en waarvan het milieuvriendelijke deel uit de benzineproductie wordt gefinancierd uit de pot van duurzame gelden. Beide benzinemaatschappijen kunnen dan benzine voor dezelfde prijs leveren: de een zonder steun en de ander milieuvriendelijk met steun.

Het wordt aan de benzinemaatschappij overgelaten hoe deze publicitair voordeel haalt uit het subsidiëren van duurzaamheid. Gaat de maatschappij over de schreef, dan kan correctie plaats door zijn consumenten in het begunstigen van een milieuvriendelijker concurrent.

 

In theorie is ons parlementaire systeem door belastingheffing een beetje een tripartiete organisatie. Maar de lijnen kunnen veel korter en directer en met bovengenoemd systeem veel spannender.

 

De tripartiete verdeling wordt dan:

  1. subsidiërend: de producent als geldschieter
  2. controlerend: het duurzame comité en de consument
  3. uitvoerend: het duurzame project

De rol van de overheid kan minimaal en faciliterend zijn. Als zij het systeem heeft helpen opzetten, kan het zich terugtrekken en aan de markt overlaten.

Gebruikte steekwoorden
duurzaamheid, tripartitiete, verdeling, subsidie, economie, voorstel
printversie
auteur mailen
sluiten